به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، چند سالی‌ست که با کاهش موالید، نرخ جمعیت کاهش‌یافته که این زنگ خطری برای بحران پیری جمعیت است و استمرار کاهش نرخ موالید موضوعی بوده که سال‌هاست به‌عنوان یک هشدار مطرح می‌شود ولی تاکنون مشوق‌ها و برنامه‌های حمایتی در این زمینه اثر چندانی نداشته است.

باتوجه‌به اینکه نیروی جوان در هر جامعه موتور محرک بوده و به‌عنوان مؤلفه قدرت محسوب می‌شود، از همین رو توجه به بحث فرزندآوری در این زمینه می‌تواند اثرگذار باشد ولی در دهه ۷۰ بود که شعارها و تبلیغات گسترده‌ای برای کاهش جمعیت در خانواده‌ها مطرح شد، تبلیغاتی که در کمتر زمانی توانست بر بسیاری از خانواده‌ها اثر بگذارد تا جایی که برخی از خانواده‌ها به داشتن یک فرزند اکتفا کردند.

از همان‌جا بود که کاهش موالید و فرزندآوری به‌عنوان یک دغدغه مطرح گردید و رهبر شهید بارهاوبارها بر این مسئله جوانی جمعیت تأکید نمودند. این در حالی بود که طی این سال‌ها مشوق‌هایی برای فرزندآوری مطرح شد ولی این مشوق‌ها گاهی با آن‌چنان مشکلات و موانعی همراه بودند که برخی از آن‌ها رنگ تحقق به خود نگرفت و سبب شد تا بسیاری از خانواده‌ها نسبت به این مشوق‌ها دل‌سرد شوند.

اما طبق آمارها لرستان در نرخ موالید رتبه سیزدهم را دارد و یکی از علت‌های اصلی تأخیر در ازدواج و فرزندآوری، مسئله کار و اقتصاد است و ازسوی‌دیگر تأخیر در پرداخت تسهیلات ازدواج است، به‌طوری که هم‌اکنون بیش از ۱۴ هزار لرستانی در صف وام ازدواج هستند که اگر به این مسئله توجه بیشتری شود، می‌تواند گره‌گشای مسئله جمعیت باشد.

۱۰ هزار نوزاد در لرستان متولد شدند

فریبرز امیری‌پریان با اشاره به ولادت ۱۰ هزار و ۲۸۳ نوزاد در نیمه اول امسال در استان لرستان، اظهار داشت: تعداد نوزادانی که در نیمه اول امسال متولد شدند نسبت به نیمه اول سال قبل حدود ۵۰۰ نوزاد کمتر است که به‌ازای هر ۱۰۰ دختر، ۱۱۵ پسر متولد شده است.

وی افزود: حدود ۷۱ درصد موالید در مناطق شهری و ۱۸ درصد در مناطق روستایی رخ‌داده و امسال ۲۶۶ مورد دوقلو و چهار مورد سه‌قلو متولد شده‌اند.

۱۳ درصد جمعیت لرستان سالمند است

همایون عمودی‌زاده، مدیرکل بهزیستی لرستان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، اظهار داشت: در حال حاضر ۱۳ درصد جمعیت استان لرستان سالمند است و این روند روبه‌افزایش بوده و پیش‌بینی شده که اگر این روند ادامه داشته باشد، تا سال ۱۴۳۰ حدود ۳۰ درصد از جمعیت لرستان سالمند هستند.

وی افزود: روند پیری در استان لرستان شتاب گرفته و این روند در شهرهای بروجرد و خرم‌آباد نسبت به سایر شهرهای استان بیشتر بوده که لازم است با اقدامات فرهنگی و سایر برنامه‌ها و مشوق‌ها، زوج‌های جوان و خانواده‌ها به سمت فرزندآوری تشویق شوند.

مشوق‌های فرزندآوری به‌موقع پرداخت نمی‌شود

یکی از زوج‌های جوان لرستانی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، اظهار داشت: دو سال است که ازدواج کردیم ولی هنوز تصمیم قطعی برای فرزندآوری نداریم و می‌بینیم که مشوق‌های فرزندآوری به‌خوبی اجرا نمی‌شود، حتی در برخی از موارد این مشوق‌ها با سال‌ها تأخیر داده می‌شود که مشکلات زیادی را برای خانواده‌ها به دنبال دارد.

وی افزود: ما برای دریافت وام ازدواج هم حدود یک سال معطل ماندیم و آن‌قدر پیگیری کردیم تا بالاخره بعد از یک سال توانستیم وام ازدواج بگیریم و انتظار اصلی زوج‌های جوان این است که پرداخت تسهیلات برای ازدواج و فرزندآوری سرعت بگیرد تا خانواده‌ها بتوانند بخشی از این مشکلات را حل کنند.

مسائل و موانع ازدواج و فرزندآوری پیگیری می‌شود

فاطمه ایرانی، مدیرکل امور خانواده استانداری لرستان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک، اظهار داشت: موضوع جمعیت در استان لرستان به‌عنوان یک مسئله راهبردی و فرابخشی دنبال می‌شود و تصمیم یک زوج برای ازدواج و فرزندآوری تحت‌تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی دسترسی به خدمات قرار دارد؛ بنابراین سیاست جمعیتی باید به‌صورت یک بسته جامع حمایتی دنبال شود.

وی افزود: در همین راستا در ستاد استانی جمعیت موضوعاتی مانند تسهیل ازدواج جوانان، مسکن، تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، درمان ناباروری، حمایت از مادران و خانواده‌ها، ارتقای مهارت‌های فرزندپروری و اجرای تکالیف دستگاه‌های اجرایی در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در دستور کار قرار گرفته است البته در کنار آن، دو محور تخصصی نیز موردتوجه قرار گرفته؛ یکی رفع موانع ازدواج جوانان و دوم تقویت مهارت‌های فرزندپروری و حمایت از مادر و کودک و هدف این است که دستگاه‌ها متناسب با مأموریت خود، برنامه عملیاتی داشته باشند.

مدیرکل امور خانواده استانداری لرستان تصریح کرد: رویکرد استان این است که سیاست جمعیتی باید از سطح شعار عبور کند و به کاهش موانع واقعی پیش روی خانواده‌ها منجر شود؛ یعنی جوانی که برای ازدواج مشکل مسکن یا تسهیلات دارد، خانواده‌ای که با مشکل درمان ناباروری مواجه است و مادری که نیازمند حمایت‌های اجتماعی و خدماتی است، بتواند از ظرفیت دستگاه‌های مسئول استفاده کند، لذا یکی از مهم‌ترین اقدامات استان، ایجاد سازوکار مشخص برای پایش و بازرسی اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است که بر همین اساس، تیم بازرسی شکل‌گرفته است.

ایرانی بیان کرد: این تیم به‌صورت مستمر عملکرد دستگاه‌های اجرایی و بانک‌ها را بررسی می‌کند و طبق برنامه، هر هفته یک دستگاه اجرایی یا بانک مورد بازدید و ارزیابی قرار می‌گیرد و اگر در مسیر دریافت یک خدمت، مانعی وجود داشته باشد، موضوع باید مشخصاً به دستگاه مسئول منعکس و برای رفع آن مطالبه‌گری شود و نتیجه نیز مورد پیگیری قرار گیرد. 

وی یادآور شد: قانون زمانی اثرگذار است که خانواده اثر اجرای آن را در زندگی خود احساس کند. بنابراین ازاین‌پس ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها را باید بر اساس میزان دسترسی مردم به خدمات و حل مسائل آنان انجام داد، نه صرفاً تعداد جلسات و مکاتبات، لذا در حال حاضر ظرفیت‌های قانونی متعددی برای حمایت از خانواده‌ها وجود دارد؛ از جمله تسهیلات ازدواج، تسهیلات فرزندآوری، حمایت‌های مرتبط با مسکن و زمین برای مشمولان قانون، خدمات درمان ناباروری و حمایت‌های دستگاه‌های حمایتی و اجتماعی.

رصد مستمر شاخص‌های جمعیتی در سطح استان

مدیرکل امور خانواده استانداری لرستان عنوان کرد: اما مسئله مهم، فاصله احتمالی میان «پیش‌بینی یک حمایت در قانون» و «دسترسی آسان مردم به آن» است. به همین دلیل، در استان موضوع صرفاً بر وجود این ظرفیت‌ها متمرکز نیست، بلکه فرایند دسترسی مردم به آنها نیز موردتوجه قرار گرفته است و یکی از موضوعات جدی در این حوزه، تسهیلات ازدواج و فرزندآوری است که بر اساس گزارش‌های اخیر، هنوز تعداد قابل‌توجهی از زوج‌های جوان در صف تسهیلات ازدواج قرار دارند و همین مسئله ضرورت تسریع در پرداخت‌ها و کاهش موانع بانکی را نشان می‌دهد که در این زمینه، بر ضرورت توجه به مطالبات مردم، تسریع در روند پرداخت تسهیلات و همکاری شبکه بانکی با متقاضیان تأکید شده و موضوع تسریع پرداخت تسهیلات ازدواج در دستور کار مجموعه‌های اقتصادی استان و شورای هماهنگی بانک‌ها قرار گرفته است.

ایرانی با اشاره به اینکه مردم نباید برای دریافت حقی که قانون برای آن‌ها در نظر گرفته، با فرایندهای طولانی و موانع غیرضروری مواجه شوند، گفت: تسریع در پرداخت‌ها، کاهش بروکراسی و پاسخگویی مناسب به متقاضیان، بخشی از تکریم مردم و توجه به مسائل واقعی خانواده‌ها است.

وی با اشاره به مشوق‌های فرزندآوری در لرستان، افزود: در حوزه جمعیت، باید بین مصوبه، تکلیف قانونی، اقدام دستگاه و نتیجه نهایی برای مردم تفاوت قائل شد. اینکه دستگاهی اعلام کند برنامه‌ای دارد، به‌تنهایی به معنای تحقق آن برنامه نیست؛ به همین دلیل، یکی از محورهای مهم کار استان، پایش اجرای تکالیف دستگاه‌ها است و در این فرایند مشخص می‌شود هر دستگاه چه تکلیفی داشته، چه اقدامی انجام داده، چه میزان از تکلیف اجرا شده و در صورت عدم اجرا، مانع کجاست. 

وی با اشاره به برنامه استان برای افزایش فرزندآوری، گفت: برنامه استان را باید در چند محور مکمل دید که محور نخست، تسهیل ازدواج جوانان است؛ زیرا تشکیل خانواده پیش‌نیاز طبیعی فرزندآوری است و در این بخش، مسکن، اشتغال، تسهیلات و کاهش موانع اداری موردتوجه قرار دارد و محور دوم، حمایت اقتصادی از خانواده‌ها است و تقویت حمایت‌های دستگاه‌های اجرایی و نهادهای حمایتی، از جمله موضوعات مورد پیگیری است.

مدیرکل امور خانواده استانداری لرستان عنوان کرد: محور سوم، سلامت و درمان ناباروری است که توسعه دسترسی زوج‌های نابارور به خدمات تخصصی، کاهش هزینه‌های درمان و تقویت ظرفیت‌های درمانی باید در سیاست‌های جمعیتی استان جایگاه مشخصی داشته باشد و همچنین حمایت از مادر و کودک و ارتقای مهارت‌های فرزندپروری است، علاوه بر این نیز اجرای کامل قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است که نیازمند همکاری همه دستگاه‌هاست. 

ایرانی بیان کرد: رصد مستمر شاخص‌های جمعیتی در سطح استان و شهرستان‌ها در دستور کار قرار دارد و تصمیم‌گیری در حوزه جمعیت باید مبتنی بر داده باشد و هر شهرستان متناسب با وضعیت جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی خود، مسائل و اولویت‌های مشخصی داشته باشد، لذا تأکید بر تسریع پرداخت تسهیلات، پیگیری مسائل خانواده‌ها، هماهنگی میان دستگاه‌ها و ورود به مسائل اجرایی، در همین چارچوب قابل‌ارزیابی است و سیاست جمعیتی زمانی موفق خواهد بود که خانواده‌ها حمایت را در زندگی روزمره خود لمس کنند.

به‌هرحال لازم است که مشوق‌های لازم در راستای فرزندآوری و تسریع در روند پرداخت تسهیلات ازدواج با جدیت بیشتری در دستور کار قرار گیرد که ارمغان این کار، جلوگیری از بحران پیری جمعیت و افزایش نرخ فرزندآوری است.

انتهای خبر/