کاهش تدریجی سامانه‌های بارشی از نیمه دوم اردیبهشت 

زینب اکبری، معاون توسعه و پیش‌بینی هواشناسی لرستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک با اشاره به الگوی بلندمدت بارش در استان لرستان اظهار داشت: به‌طورکلی آمارهای بلندمدت نشان می‌دهد که از نیمه دوم اردیبهشت‌ماه معمولاً انتظار ورود سامانه‌های بارشی مؤثر به نوار غرب و جنوب غرب کشور از جمله استان لرستان کاهش پیدا می‌کند، بااین‌حال نمی‌توان گفت که از این زمان به بعد به طور کامل بدون بارش خواهیم بود. 

وی افزود: در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت ممکن است شرایط ناپایدار جوی بر منطقه حاکم شود و امواج ناپایداری از روی استان عبور کنند که نتیجه آن بارش‌های خفیف و پراکنده خواهد بود. البته باتوجه‌به توپوگرافی خاص استان و شرایط اقلیمی منطقه، این بارش‌ها در برخی ساعات و نقاط می‌تواند تقویت شده و ماهیت رگباری پیدا کند. 

معاون توسعه و پیش‌بینی هواشناسی لرستان عنوان کرد: چنین بارش‌هایی ممکن است در مدت کوتاهی منجر به ریزش‌های جوی ناگهانی شود و مخاطراتی مانند اختلال در تردد، لغزندگی جاده‌ها، ایجاد رواناب و آب‌گرفتگی معابر را به همراه داشته باشد.

افزایش بارش نسبت به سال گذشته و بلندمدت 

وی با اشاره به وضعیت بارندگی استان گفت: به‌صورت نقطه‌ای نسبت به سال گذشته افزایش بارش را شاهد هستیم و در مقایسه با آمار بلندمدت نیز افزایش ثبت شده است. البته باید توجه داشت که افزایش بارش در برخی سال‌ها ممکن است در بازه‌های زمانی رخ دهد که تأثیر قابل‌توجهی بر منابع آبی نداشته باشد.

اکبری بیان کرد: امسال خوشبختانه تا این لحظه بهار پربارشی را تجربه کرده‌ایم و همین موضوع باعث شده افزایش دما نیز نسبت به سال گذشته و دوره بلندمدت محسوس‌تر باشد. 

وی تأکید کرد: باوجود این شرایط نباید تصور کرد که کمبود منابع آبی جبران شده است، چراکه طی سال‌های اخیر با کمبود شدید آب به‌ویژه در منابع آب‌های زیرزمینی مواجه بوده‌ایم.

تداوم خشکسالی در نقاط مختلف استان 

 معاون توسعه و پیش‌بینی هواشناسی لرستان در ادامه درباره وضعیت خشکسالی در استان تصریح کرد: بر اساس آخرین تحلیل‌ها و شاخص‌های استاندارد هواشناسی، همچنان نقاط مختلف استان با درجات متفاوتی از خشکسالی، از خفیف تا شدید، مواجه هستند. بنابراین حتی باوجود بهار پربارش امسال، شرایط خشکسالی در بسیاری از مناطق استان همچنان حاکم است.

آمار بارش سال زراعی در استان لرستان 

وی درباره میزان بارندگی سال زراعی جاری نیز توضیح داد: از ابتدای سال زراعی یعنی مهرماه ۱۴۰۴ تاکنون، میانگین بارش در سطح استان به‌صورت نقطه‌ای ۵۱۵ میلی‌متر ثبت شده است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افزایش ۶۴ درصدی و در مقایسه با آمار بلندمدت افزایش ۷ درصدی را نشان می‌دهد. 

اکبری اظهار داشت: در تمامی نقاط استان نسبت به سال گذشته افزایش بارندگی ثبت شده است، اما در مقایسه با آمار بلندمدت در حدود نیمی از شهرهای استان همچنان با کاهش بارش روبه‌رو هستیم.

به گفته معاون هواشناسی لرستان، برخی ایستگاه‌های هواشناسی استان نسبت به آمار بلندمدت با کاهش بارندگی مواجه بوده‌اند که شامل: بروجرد با ۲۸ درصد کاهش، الیگودرز ۱۱ درصد کاهش، دورود ۲۶ درصد کاهش، الشتر یک درصد کاهش، نورآباد ۲ درصد کاهش، ازنا ۲۳ درصد کاهش و سیلاخور ۲۲ درصد کاهش است.

بیشترین و کمترین بارش در استان 

وی افزود: از میان ایستگاه‌های هواشناسی استان، ایستگاه شول‌آباد با ثبت هزار و ۱۱۶ میلی‌متر بیشترین میزان بارش را داشته است. 

وی میزان بارش ثبت شده در شهرستان‌های استان را نیز به‌این‌ترتیب اعلام کرد: خرم‌آباد ۴۹۲ میلی‌متر، بروجرد ۳۲۲، کوهدشت ۴۹۹، الیگودرز ۳۲۵، پلدختر ۵۳۵، دورود ۴۳۸، نورآباد ۴۵۶، ازنا ۳۰۹، رومشکان ۶۳۹، سراب دوره ۴۷۹، معمولان ۶۴۳، ایمان‌آباد ۴۹۶، سیلاخور ۲۷۹، سپیددشت ۷۳۹ و ریمله ۵۴۱ میلی‌متر بوده است.

تابستانی گرم‌تر از نرمال در پیش است 

معاون توسعه و پیش‌بینی هواشناسی لرستان در بخش دیگری از این گفتگو درباره وضعیت دمایی فصل پیش‌رو گفت: طبق آخرین پیش‌بینی‌های فصلی و مدل‌های دریافتی، تابستان پیش رو برای اغلب نقاط استان با افزایش دما همراه خواهد بود. 

وی عنوان کرد: انتظار داریم میانگین دما در استان بین نیم تا دو درجه بیشتر از دوره آماری بلندمدت باشد و احتمال وقوع موج‌های گرمایی در کشور و استان نیز وجود دارد.

احتمال اندک بارش‌های تابستانه 

اکبری ادامه داد: در فصل تابستان معمولاً انتظار بارش قابل‌توجهی برای استان نداریم. البته در نیمه دوم تیرماه و بخش‌هایی از مردادماه الگوی تابستانه موسوم به مانسون در جنوب شرق کشور فعال می‌شود.

وی بیان کرد: باتوجه‌به اینکه امسال با پدیده اقلیمی ال‌نینو مواجه هستیم، احتمال کاهش بارش‌های موسمی تابستان در جنوب شرق کشور وجود دارد و همین موضوع سبب می‌شود سهم بارش در استان لرستان بسیار ناچیز باشد.  

اکبری تأکید کرد: امکان وقوع رگبارهای پراکنده و کوتاه‌مدت در برخی مناطق استان طی بازه خرداد تا شهریور همچنان وجود دارد.

پائیزی نرمال یا پربارش در صورت تداوم ال‌نینو 

وی درباره چشم‌انداز فصل پائیز نیز گفت: بر اساس تحلیل‌های فعلی، پدیده اقلیمی ال‌نینو با احتمال حدود ۵۰ درصد می‌تواند باعث شود فصل پائیز شرایطی نرمال یا حتی فراتر از نرمال از نظر بارندگی داشته باشد. 

معاون توسعه و پیش‌بینی هواشناسی لرستان تصریح کرد: البته هنوز تا آغاز پائیز فاصله زمانی زیادی داریم و برای اظهارنظر دقیق‌تر باید منتظر به‌روزرسانی مدل‌های فصلی در ماه‌های آینده باشیم. 

بااین‌حال بررسی‌های آماری بلندمدت نشان می‌دهد در سال‌هایی که ال‌نینو فعال است، معمولاً شروع بارش‌های پائیزی در کشور و از جمله لرستان نزدیک به حالت نرمال و همراه با بارش‌های مناسب خواهد بود.

لزوم تغییر الگوی کشت و مدیریت مصرف آب  

وی با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع آب گفت: باتوجه‌به کاهش منابع آب زیرزمینی، تغییر الگوی کشت و مدیریت بهینه مصرف آب یک ضرورت جدی است. 

اکبری تأکید کرد: لازم است از هم‌اکنون برنامه‌ریزی‌های لازم برای مصرف بهینه آب انجام شود تا در فصل تابستان با کمبود منابع آبی در استان و کشور مواجه نشویم.

بر اساس آنچه از آمارهای بارشی و تحلیل‌های هواشناسی برمی‌آید، هرچند لرستان در سال زراعی جاری و به‌ویژه در فصل بهار بارش‌های قابل‌توجهی را تجربه کرده و میزان بارندگی نسبت به سال گذشته افزایش محسوسی داشته است، اما این شرایط به معنای پایان خشکسالی و جبران کامل کمبود منابع آبی نیست. تداوم کاهش منابع آب زیرزمینی و وجود درجات مختلف خشکسالی در نقاط مختلف استان نشان می‌دهد که مدیریت منابع آب همچنان باید در اولویت قرار گیرد. 

از سوی دیگر باتوجه‌به پیش‌بینی افزایش دما در تابستان پیش رو و احتمال محدود بودن بارش‌های فصلی، لزوم برنامه‌ریزی برای مصرف بهینه آب و توجه جدی به تغییر الگوی کشت بیش از گذشته احساس می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی و عبور از ماه‌های گرم سال داشته باشد. درعین‌حال امید می‌رود با تداوم شرایط اقلیمی مناسب، فصل پائیز امسال با بارش‌های نرمال یا حتی مطلوب آغاز شود و بخشی از نگرانی‌های موجود در حوزه منابع آب کاهش یابد.

انتهای خبر/