به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، محرم ماه عزاداری و ماتم سرور و سالار شهیدان و اهل‌بیت ایشان است که در واقعه کربلا برای احیای اسلام ناب محمدی قیام کرده و در این مسیر به شهادت رسیدند.

محرم که از راه می‌رسد، حال‌وهوای همه شهرها متفاوت است، بیرق‌ها برافراشته می‌شوند و ارادتمندان به خاندان امام حسین (ع) لباس سیاه بر تن می‌کنند و از اولین شب محرم عزاداری‌ها در مساجد و محلات با شور خاصی برگزار می‌شود.

در گوشه‌وکنار این سرزمین، مراسم محرم به شکل و شیوه‌های متفاوتی برگزار می‌شود، هر کدام آئین‌هایی دارند که قدمت برخی از آن‌ها به چند قرن قبل برمی‌گردد و به‌خاطر ارادتی که مردم به امام حسین (ع) دارند، باگذشت سال‌ها هر یک از این آئین‌ها همچنان با ارادت و اخلاص خاصی برگزار می‌شوند.

یکی از آئین‌های ویژه ماه محرم در شهرستان بروجرد، برپایی سقاخانه‌ها در منازل است که قدمت آن بسیار زیاد بوده، در این رسم معنوی، صاحب‌خانه بخشی از منزل یا اتاقی را به برپایی سقاخانه اختصاص می‌دهد که همه آن را با پارچه‌های مشکی می‌پوشاند.

در کُنج این سقاخانه یک منبر چند پله‌ای قرار داده می‌شود و چراغ‌هایی که نماد حاجت‌روایی هستند، روشن شده است و هر یک از کسانی که وارد سقاخانه می‌شوند، گاهی برای برآورده‌شدن حاجت، یکی از این چراغ‌ها را می‌برد و سال بعد درصورتی‌که حاجت‌روا شود، دو چراغ را به این سقاخانه می‌آورد.

پرچم‌هایی مزین به نام اهل‌بیت (ع) بر درودیوار این سقاخانه‌ها نصب شده و در برخی از سقاخانه‌ها نیز گهواره کوچکی به یاد حضرت علی‌اصغر (ع) قرار دارد که در واقع یک حسینیه کوچک در این منازل برپا می‌شود که در ایام محرم، مأمنی برای دلدادگان حسینی است.

تجلی معنویت در سقاخانه‌ها

سقاخانه‌های بروجرد از ابتدای ماه محرم، هر شب به روی عزاداران حسینی باز است و بعد از نماز مغرب و عشاء، درب منازلی که سقاخانه دارند باز می‌شود تا هر یک از ارادتمندان به امام حسین (ع) که تمایل دارند وارد سقاخانه شوند و روی در این خانه‌ها، پرچم‌های سیاه برافراشته می‌شود تا رهگذران و دلدادگان حسینی بدانند که این منزل سقاخانه است.

با ورود به هر یک از سقاخانه‌ها، بوی اسپند و گلاب به مشام می‌رسد، نوای یا حسین و مداحی ویژه ماه محرم شنیده می‌شود که بی‌اختیار هر رهگذری را برای ورود و عرض ارادت به اهل‌بیت (ع) ترغیب می‌کند و دل‌هایی که در این ایام برای حسین می‌تپد، راهی سقاخانه‌ها می‌شود.

برپایی سقاخانه‌ها در بروجرد فقیر و غنی نمی‌شناسد بلکه این آئین در همه محلات و با ارادت خاصی برگزار می‌شود و هر شب سقاخانه‌ها میزبان عزاداران حسینی بوده که اغلب این مهمانان بانوان هستند و زمانی که هیئت‌های عزاداری در خیابان مشغول عزاداری هستند، بانوان هم با حضور در سقاخانه‌ها، عزاداری می‌کنند.

در سقاخانه‌ها از مهمانان با چای و خرما، شربت و شیرینی و یا هر خوراکی که مهیا باشد، پذیرایی می‌شود و پس از عزاداری و پذیرایی، این بانوان خداحافظی می‌کنند و به سقاخانه بعدی می‌روند که قدمت این رسم عاشورایی در بروجرد بسیار زیاد است، البته در محلات تاریخی بروجرد که منازل بزرگان و علمایی مانند بحرالعلوم و یا آیت‌الله بروجردی (ره) است، سقاخانه‌ها رونق خاصی دارد.

خانه‌های بزرگان و علمای بروجرد در ایام ماه محرم همه‌روزه میزبان عزاداران حسینی است که البته منزل تاریخی آیت‌الله بروجردی (ره) که در خیابان صفا واقع شده است، در ایام محرم معنویتی دوچندان دارد که سقاخانه بخش قابل‌توجه این منزل است که ارادتمندان با حوائج زیادی راهی این منزل می‌شوند.

فضای معنوی و صمیمی را می‌توان در هر یک از سقاخانه‌ها مشاهده کرد، بانوانی که از همسایه گرفته تا آشنا و فامیل در این سقاخانه‌ها جمع می‌شوند و معنویت در این ایام به اوج خود می‌رسد.

۹۳ اثر ناملموس در لرستان ثبت ملی شد

امین صفایی‌زاده، مسئول ثبت آثار میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، اظهار داشت: استان لرستان به دلیل پیشینه و قدمت زیادی که دارد، دارای آثار و آئین‌های بسیار طولانی است که قدمت برخی از آن‌ها به قرن‌ها پیش برمی‌گردد.

وی افزود: در کل استان لرستان ۲ هزار و ۴۸۹ اثر غیرمنقول، ۸۹ اثر طبیعی، ۵۶ اثر منقول و ۹۳ اثر ناملموس و معنوی در فهرست آثار ملی ثبت شدند که هر یک از این آثار بسیار بی‌نظیر هستند، البته آثار دیگری وجود دارد که قابلیت قرارگرفتن در فهرست آثار ملی را دارد و به همین خاطر این آثار بررسی شده و برخی که قابلیت دارند با تشکیل پرونده به وزارتخانه برای ثبت ملی، ارسال می‌شود.

مسئول ثبت آثار میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان تصریح کرد: یکی از آثار معنوی لرستان که ثبت ملی شده، سقاخانه‌های بروجرد است که این اثر معنوی در سال ۱۳۹۱ در فهرست آثار ملی ثبت شد. این آئین بی‌نظیر نشان‌دهنده ارادت عزاداران حسینی است.

صفایی‌زاده بیان کرد: البته علاوه بر این نیز برخی از آئین‌های عزاداری مانند گل‌مالی، چهل‌منبر و خیمه‌سوزی از استان لرستان که مختص ماه محرم است، ثبت ملی شده‌اند.

انتهای خبر/