سفیرافلاک بررسی می کند؛

اشتباهات کتاب های درسی سهو است یا عمدی!/ وقتی محتوای کتب درسی استان شناسی بوی اختلافات قومی می دهد

اشتباهات کتاب های درسی سهو است یا عمدی!/ وقتی محتوای کتب درسی استان شناسی بوی اختلافات قومی می دهد
شناسه خبـر : ۵۱۰۵ چهارشنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۳

کتاب های استان شناسی با توجه به نيازهاي منطقه‌اي، تاريخ، ادبيات و فرهنگ هر استان و با كمك مسوولان استان‌ها تالیف شده است اما جای تعجب است چنین کتابهایی با وجود چند مولف و نظارت دقیق بر آن و نگارنده های بومی، چگونه نظرهای غیر علمی و غیر کارشناسانه در آنها اعمال می شود!

به گزارش سفیر افلاک چشمت را ببند و باز کن،در فاصله همین پلک به هم زدن هزاران هزار مقاله علمی و پژوهشی به دنیای اطلاعات افزوده می شود.

 

سرعت تولید علم و عالم بالا رفته و اینترنت و شبکه های مجازی بستر را برای این تکثیر قارچ گونه فراهم کرده است.

 

هر کس با استفاده از چند مقاله و کپی کردن و سر هم بندی آنها نظریه ای صادر می کند که اغلب ریشه محکم علمی و حقیقی ندارند.

 

اهل فن به این باور رسیده اند و خانه عقل خود را بر این تار عنکبوت بنا نمی کنند و همچنان کتاب را منبع مطمئن تری برای برداشت اطلاعات می دانند.

 

اما نه اعتمادی از روی فراغت و چشم و گوش بسته، بلکه دست به عصا و با احتمال خطا. که نگارنده ها همه انسان اند و انسان همیشه احتمال خطایش هست.

 

اما بی شک اغلب ما نگاهی به نگارنده های کتاب های درسی داریم و ذهنمان از کودکی عادت کرده که آنچه در کتاب های درسی می خوانیم همچون وحی منزل بپذیریم.

 

و همین نگاه، دقت و کنکاش خانواده ها را بر محتوای آنچه که در مدرسه به کودکانشان انتقال می دهند در سایه ی آسوده خیالی فرو برده.

این در حالی ست که با تغییرات پی در پی کتاب های درسی، نظارت ضعیف بر محتوای آنها، نبودن سازمان نظام معلمین و کمبود نگارنده های کتاب های درسی، همیشه احتمال اشتباه در آنها هست.

 

چندی پیش از دکتر حسن‌رضا یوسفوند مقاله ای خواندم که به انتقاد از اشتباهی فاحش در یکی از کتاب های درسی پرداخته بود.

 

مولفان کتاب درسی جغرافیای استان‌شناسی استان ایلام، زبان لکی را به عنوان  یک زیر مجموعه از گویش‌ها و لهجه‌های دیگر کردی قرار داده اند.که از نظر دکتر یوسفوند تمایز های جغرافیایی برای نشان دادن اجزا و عناصر یک قوم تقسیم بندی درستی نیست بلکه باید از روش های دیگری که تمایز های قومی را بهتر نشان می دهد استفاده کنیم.

 

سورانی، کرمانجی، هورامی به بعد قومی و گویشی زبان مربوط می شود نه بعد جغرافیای.این نوع تقسیم بندهای نامتناسب در کنار هم باعث آشفتگی می شود.

 

«همچنین زبان لکی‌ که زبانی ست با هویت مشخص، فقط در جنوب تکلم نمی‌شود، بلکه در نقاط دیگر ایران پراکنده‌اند و هر چند با دیگر گروه های قومی کُرد از قبیل سورانی، هورامی، کرمانجی  دارای اشتراکات فراوانی می‌باشند، اما عنوان اطلاق کردی جنوبی صحیح به نظر نمی‌رسد زیرا جدا از تفاوت در قواعد و دستور، بسیاری از مردمان لک هم خود را کرد نمی‌دانند»

 

از نظر ایشان زبانی که به تازگی آن را  "کردی ایلامی" می خوانند، ترکیبی از زبان های لکی و مینجایی است.

 

 این تقسیم بندی باید بر اساس واقعیات "لرستان فیلی" با محوریت تاریخی زبان لکی، اصلاح شود.

 

(رضا حسنوند)،معروف به شوریده ی لرستانی، محقق و پژوهشگر زبان و ادبیات لکی،نیز چنین اشتباهی را ناشی از اطلاعات اندک نویسنده در حوزه زبان‌شناسی می داند که بدون کمترین تحقیقات و پژوهش‌های علمی به خود اجازه اظهار نظرمی دهند و خود را متخصص زبان‌شناسی و گویش و لهجه می دانند.

 

اما با تحقیق بیشتر متوجه شدم که این مشکل تنها یک اشتباه زبانشناسی نیست چون در بخشی از همین کتاب(استان شناسی ایلام، پایه دوم متوسطه) آمده که اکثریت ساکنان استان ایلام به زبان کردی صحبت می‌کنند و بخشی نیز به زبان لری و عربی صحبت می‌کنند.

 

 در صورتی که ایلام با توجه به اسناد تاریخی استانی لرنشین است وفقط بخاطر وجود چند روستای کردنشین در آن، اکثر مردم این استان را کرد خواندن جای تعجب دارد.

 

همچنین در  کتاب استان شناسی کرمانشاه به عده‌ی اندکی از اهالی محترم ترک اشاره شده است ولی به  لرهایِ لک و کلهر نیمه جنوبی کرمانشاه اشاره نشده بلکه آنها را نیز کرد نامیده اند.

 

کتاب درسی منبع دانشی ست که قرار است در طول یک سال تحصیلی به دانش‌آموزان آموخته شود و آنها را برای ساختن فردای کشور آماده کند.

 

نباید از کنار چنین اشتباهاتی آن هم در فرهنگ قومی که باعث بروز اختلاف می شود ساده گذشت. 

       

این کتاب که در شناسنامه آن دو پدیدآورنده حقوقی(وزارت آموزش و پرورش،سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی) و 6 پدیدآورنده ی حقیقی زکر شده است  احتمال سهو بودن چنین اشتباهی را بعید می کند.

 

اگر عمدی در کار نباشد ناگزیر این احتمال پیش می آید که در تدوین کتابهای درسی قصوری صورت می گیرد یا تالیف آنها به دست ناکارشناسها انجام می شود.با این تفکر نگاهی به روند تالیف کتاب های درسی می اندازیم.

 

مطالب کتاب های درسی ابتدا توسط  مؤلفان به‌صورت دست‌نویس به دفتر تالیف کتب نظری ارائه می‌شود و در چند مرحله تایپ، بازخوانی و نمونه‌خوانی می‌شود و به تأیید مولف می‌رسند.

 

هر صفحه از محتوای کتاب‌های درسی که آماده می‌شود روی سایت سازمان پژوهش قرار می‌گیرد تا کارشناسان و معلمان نظرات خود را درخصوص آن اعلام کنند.

 

‌ از زمانی که دست‌نویس مؤلف ارائه می‌شود تا آماده‌سازی آن بین 2 تا 3 هفته طول می‌کشد.برخی کتاب های درسی تا هفت بار نیز خوانده می‌شوند و سپس به بخش انجام کارهای گرافیکی فرستاده می شود.

 

با چنین اوصافی نباید رخنه ای برای بروز چنین اشتباهاتی در روند تالیف کتاب های درسی پیش بیایید.

 

بر اساس «برنامه درس ملي» که يكي از ابعاد تحول بنيادين و مهندسي فرهنگي كشور است، با هدف سامان دادن به از هم‌گسيختگي كتاب‌هاي درسي و محتوا و قالب تقليدي كتاب‌ها، نوسازي و بومي‌سازي آنها تغییراتی در کتابهای درسی  با توجه به مباني فلسفه تعليم و تربيت و استفاده از تجربه‌هاي جهاني و تحقيقات كارشناسان داخل كشور صورت گرفت که یکی از این تغییرها كتاب استان‌شناسي در پايه دوم متوسطه است که جايگزين كتاب جغرافياي استانی شد.

 

کتاب های استان شناسی با توجه به نيازهاي منطقه‌اي، تاريخ، ادبيات و فرهنگ هر استان و با كمك مسوولان استان‌ها تالیف شده است.

 

جای تعجب است چنین کتابهایی با وجود چند مولف و نظارت دقیق بر آن و نگارنده های بومی، چگونه نظرهای غیر علمی و غیر کارشناسانه در آنها اعمال می شود.

 

تالیف کتاب های درسی نیاز به تربیت نیروهای متخصص دارد چرا که باید به وجوه مختلفی از جمله نیازهای فردی، اجتماعی، فرهنگی و اقتضائات روحی دانش‌آموز توجه ویژه شود و در این راستا صلاحیت علمی معلمان مولف مورد ارزیابی و ارزشیابی قرار گیرد.

و این همتی ملی می طلبد که مردم با چشم و گوشی باز و مسئولانه تر مسیر تحصیل فرزندان خود را رصد کنند.

 

انتهای پیام/

نویسنده : مریم نظری

 

اخبار بیشتر را اینجا بخوانید:

برچسب ها

اخبارپربازدید کشوری را اینجابخوانید:

ارسال نظر

7 + 6 =

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود. نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نظرات کاربران

  • حسن وند
  • ۰۸:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۸/۲۷
0
پاسخ شما

البته همین ظلم در لرستان بر لکها هم شده است لک ها لک هستند نه لر یا کرد