حال ناخوش تالاب‌های لرستان توجه بیشتری می‌خواهد

حال ناخوش تالاب‌های لرستان توجه بیشتری می‌خواهد
شناسه خبـر : ۱۶۸۰۷ سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۵۸

تالاب‌های لرستان در شهرستان‌های پل‌دختر، دورود و بروجرد که شریان حیاتی محسوب می‌شوند و نقش مهمی در اکوسیستم ایفا می‌کنند سال‌ها است که حال مساعدی ندارند.

به گزارش سفیر افلاک،ظرف دو دهه گذشته عوامل طبیعی و انسانی موجب شده ذخیره آبی تالاب‌ها کاهش پیدا کند و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به این سرمایه‌های ملی وارد شود به‌طوری‌که برخی از تالاب‌ها تغییر کاربری داده‌اند.

 

زهکشی‌ها، تصرف اراضی توسط افراد سودجو، خشک‌سالی‌ها، عدم نظارت و آگاه نبودن جوامع محلی از ارزش و جایگاه تالاب‌ها همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا تالاب‌ها وضع اورژانسی داشته باشند.

 

از کارکرد و ارزش‌های تالاب‌ها می‌توان به حفظ تنوع ژنتیکی بالا، تغذیه آب‌های زیر زمینی، زیبایی منظر، ذخیره آب کشاورزی، کنترل سیلاب، تصفیه آب‌های ورودی، تلطیف هوا، اکوتوریسم و ده‌ها کارکرد دیگر اشاره کرد.

 

 

شرایط تالاب‌ها مطلوب نیست

در همین زمینه معاون فنی اداره کل محیط‌زیست لرستان با اشاره به اینکه در کشور ما تالاب‌های زیاد و منحصربه‌فردی وجود دارند؛ از جمله تالاب‌های آب شور و شیرین، می‌گوید: در لرستان نیز تالاب‌های یازده‌گانه پل‌دختر، بیشه دالان بروجرد و تنوردر دورود جزء تالاب‌های مهم طبیعی استان به شمار می‌روند.

 

«نبی‌الله قائد رحمت» می‌افزاید: وضع تالاب‌های تنگ فنی پل‌دختر با وجود کاهش بارندگی از دیگر تالاب‌های استان مطلوب‌تر است اما تالاب گوری پیکه، گوری زرده و گوری بلمک پل‌دختر همچنین تنوردر دورود و بیشه دالان بروجرد به دلیل تغییر اقلیم و کاهش بارندگی و ایجاد زهکش و تغییر کاربری‌های دهه شصت و هفتاد مناسب نیست و باید مورد توجه قرار گیرند.

 

وی به عمده‌ترین تهدیدات تالاب‌های استان در حال حاضر اشاره کرده و می‌گوید: ایجاد زهکش و تغییر کاربری اراضی تالابی برای امور کشاورزی و ... در گذشته(دهه 60 و 70)، بهره‌برداری خارج از ظرفیت در تالاب‌ها، تغییر اقلیم و خشکسالی‌های متوالی همچنین کاهش آب ورودی به تالاب‌ها از منابع آب بالا دست «عدم تأمین حق‌آبه زیست‌محیطی تالاب‌ها»  از مواردی است که می‌توان مطرح کرد.

 

این مسئول محیط‌زیست استان ادامه می‌دهد: ورود انواع آلاینده‌های بیولوژیکی، شیمیایی و فیزیکی گسیل شده از مزارع کشاورزی، شهرها و آبادی‌ها و صنایع و رسوبات ناشی از فرسایش خاک‌های بالادست نیز حیات تالاب‌های استان را تهدید می‌کند.

 

چرای بی‌رویه، ایجاد باغات و کاشت گونه‌ها زراعی آب بر در سطح حوضچه تالاب‌ها نیز از دیگر مواردی است که قائد رحمتی مطرح می‌کند.

 

رویکرد مدیریت زیست بومی به تالاب‌ها

قائد رحمتی در بخش دیگری از صحبت‌هایش اظهار می‌کند: طبق ماده 16 قانون حفاظت و بهسازی محیط‌زیست، مدیریت تالاب‌های کشور به عهده سازمان حفاظت محیط‌زیست است بنابراین جهت‌گیری‌های استان جهت حفاظت و حراست از تالاب‌ها به سمت رویکرد به مدیریت زیست بومی در حوزه‌های تالابی استان است.

 

وی می‌گوید: طبق این رویکرد تالاب‌ها زیست‌بوم‌های حساس و شکننده‌ای هستند و بایستی بر اساس ظرفیت قابل تحمل از آن‌ها برداشت شود همچنین توسعه طبیعت‌گردی در تالاب‌ها در راستای حفاظت از آن‌ها با مشارکت جوامع بومی و محلی مدنظر است.

 

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط‌زیست ادامه می‌دهد: ارتقاء نقش ذی‌نفعان به‌ویژه بومیان در مدیریت تالاب‌ها با هماهنگی‌های بین بخشی جهت مدیریت آن‌ها و تأکید بر حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تنوع زیستی و تأمین حق‌آبه طبیعی تالاب‌ها نیز از دیگر رویکردهای محیط‌زیست استان است.

 

 

راهکار احیا تالاب‌ها

قائدرحمتی به راهکارهای احیا تالاب‌ها نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: جلوگیری از روند خشک شدن تالاب‌ها و بهره‌وری مناسب از منابع تالاب‌ها آموزش و شناخت اساسی و بنیادی بوم‌شناسی تالاب‌ها و توجه به ارزش‌های اقتصادی، فرهنگی، علمی و توریستی همچنین ارتقاء قابلیت احیاء و بازسازی از راهکارهایی است که می‌توان بیان کرد.

 

وی ادامه می‌دهد: جلوگیری از تجاوز و تعدی و تصرفات غیرقانونی و رعایت حق آبه تالاب‌ها و جلوگیری از عدم تخلیه مواد آلاینده به تالاب‌ها از دیگر راهکارهایی است که باید مورد توجه قرار بگیرد.

 

قائد رحمتی در پایان با اشاره به اینکه احیا تالاب‌ها باید شروع شود تا بیش از این تخریب نشوند تأکید می‌کند: در اسرع وقت باید حریم‌های کمی و کیفی همه تالاب‌ها به‌علاوه حریم اکولوژی و دیگر موارد با هماهنگی آب منطقه‌ای مشخص و تعریف شود تا کارهای احیا و بازسازی در راستای طرح مدیریت زیست بومی تالاب‌ها به‌خوبی انجام شود.

 

مطالعه بیشه دالان تمام شده

در همین راستا مدیر دفتر مهندسی رودخانه و سواحل شرکت آب منطقه‌ای لرستان نیز در گفتگو با فارس به مطالعه تالاب‌های استان اشاره می‌کند و می‌گوید: کار مطالعه تالاب بیشه دالان بروجرد با توجه به قراردادی که سال گذشته منعقد شد توسط شرکت جامع کار سپاهان آغاز و به اتمام رسید و مشاور پروژه به دلیل زهکشی اطراف تالاب به‌ناچار از عکس‌های هوایی سال 47 استفاده کرد تا مساحت تالاب را به دست بیاورد.

 

«بهزاد جوادی» عنوان می‌کند: نقشه‌برداری کامل انجام شد و مطالعه رو به پایان است همچنین حد و بستر حریم تعیین شده اما با توجه به‌وجود زهکش امکان محاسبه هیدرولیکی وجود ندارد بنابراین روی دو عدد که تراز تالاب است مانده‌ایم و منتظریم مشاور عدد نهایی را اعلام کند.

 

وی ادامه می‌دهد: مطالعه بیشه دالان یک‌صد میلیون تومان هزینه در برداشت و پیگیر اعتبار برای مطالعه دیگر تالاب‌ها هستیم که با توجه به رویکرد وزارت نیرو امیدواریم محقق شود.

 

مشخص شدن حریم تالاب‌ها با مطالعه

مدیر دفتر مهندسی رودخانه و سواحل شرکت آب منطقه‌ای لرستان با اشاره به اهمیت مطالعه تالاب‌ها، می‌گوید: مالکیت بستر و حریم تالاب‌ها بر اساس قانون توزیع عادلانه آب متعلق به دولت است که متولی وزارت نیرو و شرکت‌های آب منطقه‌ای است زمانی که تالاب مطالعه و حق بستر تعیین شد ملک دولت مشخص می‌شود.

 

 

جوادی بیان می‌کند: حد تالاب که تعیین شد بر اساس ماده 2 آیین‌نامه تعیین حریم و بستر اعلام سراسری می‌شود و اعتراض افرادی که به این حد و بستر معترض هستند در کمیسیون ماده 3 آیین‌نامه اعتراضات بررسی می‌شود پس از تمام شدن اعتراض‌ها مطالعات ما ثبت می‌شود؛ یعنی مالکیت تمام و سند توسط ثبت اسناد به نام دولت صادر می‌شود.

 

وی ادامه می‌دهد: پس از این کار می‌توانیم پروژه‌هایی مانند رپرگزاری را در حریم رودخانه تعریف کنیم که قول آن را از وزارت نیرو گرفته‌ایم یعنی اول باید مالکیت تعیین شود بعد اقدامات دیگر انجام شود.

 

زیاده خواهی متخلفان

جوادی مهم‌ترین عامل تخریب تالاب را زیاده خواهی متخلفان عنوان می‌کند و می‌گوید: معضل دیگر ضعف قانون توزیع عادلانه آب است که متناسب با شرایط امروز نیست به نظر می‌رسد قوانین هر چه سختگیرانه‌تر باشند کاربرد بیشتری دارند، خشک‌سالی و کاهش نزولات جوی نیز در به‌وجود آوردن شرایط فعلی تالاب‌ها بی‌تأثیر نبوده‌اند.

 

وی معتقد است؛ ورود افراد غیرتخصصی به بحث تالاب‌ها نیز از دیگر مواردی است که باعث شده تالاب‌های استان وضع مطلوبی نداشته باشند.

 

این مسئول شرکت آب منطقه‌ای استان در بخش دیگری از صحبت‌هایش تأکید می‌کند: دید شرکت آب منطقه‌ای نسبت به تالاب‌ها مطلوب‌تر از گذشته است همچنین نگرش وزارت نیرو نیز با وجود ریزگردها و نقش تالاب‌ها در کاهش اثرات ریزگردها بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

 

جوادی با بیان اینکه حال تالاب بیشه دالان بروجرد و گوری بلمک پل‌دختر مساعد نیست، می‌گوید: اینکه تالاب‌ها به حالت اولیه خود برگردند نه اینکه ممکن نباشد اما کار سخت و دشواری است و نیاز به تلاش و برنامه‌ریزی مدون دارد.

 

 ضرورت تغییر نگرش مردم

 یک فعال محیط‌زیست نیز با اشاره به اینکه تالاب‌ها جزو مولدترین محیط‌های طبیعی برای تولید چوب، ذخیره آب و کاهش بالای طبیعی محسوب می‌شوند، می‌گوید: اما طبق مشاهدات و مستندات حال‌وروز تالاب‌ها خوش نیست و تخریب تالاب‌ها شرایط نامطلوبی ایجاد کرده است.

 

«علی جودکی» عنوان می‌کند: وجود افراد سودجو که در سایه نبود نظارت‌ها ظرف دو دهه گذشته اقدام به تصرف اراضی تالاب‌های کرده‌اند بلای جان تالاب‌های استان شده است، آگاه نبودن جوامع محلی از جایگاه تالاب‌ها نیز از تهدیداتی است که می‌شود بیان کرد.

 

این فعال محیط‌زیست تأکید می‌کند: جلوگیری از تغییر کاربری اراضی همچنین تغییر نگرش مردم نسبت به تالاب‌ها بسیار حائز اهمیت است مردم باید به‌عنوان سرمایه ملی به تالاب‌ها نگاه کنند.

 

 

 سالانه صدها پرنده زیبا و متنوع مهاجر و غیر مهاجر و بعضاً کمیاب وارد تالاب‌های استان می‌شوند بنابراین نباید با اقدامات غیرمتعارف و برخلاف قوانین و مقررات محیط‌زیست این پناهگاه‌ها و مامن چندین روزه را از آن‌ها دریغ کنیم.

 

انتهای پیام/

منبع خبر: فارس

ارسال نظر

8 + 2 =

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود. نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نظرات کاربران