گپ‌وگفتی با مداح سرشناس خرم‌آبادی

از مداحی و مدیرکلی تا توصیه‌هایی برای آیین گل‌مالی

از مداحی و مدیرکلی تا توصیه‌هایی برای آیین گل‌مالی
شناسه خبـر : ۱۶۵۲۹ دوشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۷ - ۰۸:۰۸

علی جهان‌آرا از مداحان شاخص خرم‌آبادی معتقد است یک مداح باید ویژگی‌های خاصی داشته باشد و از طرفی توصیه‌های خاصی نیز برای هر چه بهتر برگزار شدن آیین گل مالی بیان می‌کند.

به گزارش سفیر افلاک مداحی یکی از پایه‌های اصلی عزاداری در ایام محرم است و به همین دلیل مداحان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار هستند می‌توان گفت مداحان نوک پیکان عزاداری هستند بنابراین همواره در کانون توجه قرار دارند.

 

«علی جهان‌آرا» از مداحان قدیمی خرم‌آباد است. وی که 50 سال سن دارد بیش از 30 سال است در این عرصه فعالیت دارد و می‌توان گفت کمتر کسی است که در خرم‌آباد با صدا و نوحه‌های او آشنایی نداشته باشد.  نوحه‌هایی مانند «روله ا قاسم پاره پیکرم روله ا مرغک بی بال و پرم» و «شیرون شهید کربلا غرقه و خینن ای جمع شهیدو همشو یاور دینن» از نوحه‌های ماندگار جهان‌آرا هستند.

 

جهان‌آرا علاوه بر مداحی در عرصه‌های دیگر نیز موفق بوده چنانکه در شورای چهارم شورای شهر به عنوان منتخب مردم راهی شورای شهر شد و سپس در یکی دو سال گذشته و تا همین چند ماه قبل به عنوان مدیرکل کتابخانه‌های استان مشغول خدمت بود.

 

 

با این وجود وی هرگز مداحی را در کنار منصب‌هایی که داشت فراموش نکرده و همواره خود را خادم اهل بیت و امام حسین دانسته است.

 

با این مداح اهل‌بیت با توجه به فرا رسیدن ایام محرم گپ و گفتی صمیمانه داشته‌ایم که از نگاهتان می‌گذرد.

 

چطور شد که به مداحی روی آوردید؟

از بچگی و قبل از انقلاب منزل ما روبروی مسجد توسلی درب دلاکان بود پیش‌نماز مسجد حاج‌آقا «محمدحسن طاهری» بود هر وقت برای اقامه نماز به مسجد می‌رفت ما را دعوت می‌کرد، شخصی به اسم کاشف که مسئول کتابخانه بود یک گروه سرود تشکیل داد و متوجه شد صدایم خوب است، گفت فعلاً مکبری را شروع کن؛ پس از آن در گروه سرود حضور داشتم بعد که انقلاب شد جذب بسیج و پایگاه مقاومت شدم؛ اوایل دعا می‌خواندم تا زمان جبهه و جنگ سال 64 که به‌صورت رسمی مداحی را شروع کردم.  ابتدا به‌صورت محافل خانگی در قالب قرائت دعاهای توسل و کمیل فعالیت می‌کردم سپس برای شهدای انقلاب و جنگ و سپس در هیات‌های مذهبی هیات علوی فعالیت کردم.

 

پس از اینکه تعدادی از دوستانم مانند شهید «سعید مرادی»، «داریوش مرادی»، «بهزاد شرفی» و چند تن دیگر به شهادت رسیدند شروع به نوحه خواندن برایشان کردم تا زمانی‌که شهید نورالدینی به شهادت رسید و نوحه شیرون شهید لرستان را خواندم که مورد استقبال قرار گرفت؛ بعد بندهایی از نوحه را متناسب با ایام عاشورا تغییر دادیم و در حال حاضر نوحه «شیرون شهید کربلا غرق و خینن» یکی از نوحه‌هایی است که طرفداران زیادی دارد.

  

 

اولین نوحه‌ای که خواندید یادتان هست؟

«غریب و بی‌کس و تنیا؛ منمه دی دل صحرا» اولین نوحه‌ای بود که سال 64 یا 65 خواندم.

 

با کدام یک از نوحه‌هایی که تاکنون خوانده‌اید ارتباط بیشتری برقرار می‌کنید؟

برخی از نوحه‌های مرا آقای چنگایی و «رمضان پرورده» می‌سرایند و البته بیشتر نوحه‌ها را خودم سروده، آهنگ‌سازی و تنظیم کرده‌ام؛ همه نوحه‌ها را دوست دارم و با آن‌ها خاطره دارم زیرا هرکدام از آن‌ها را در مقطعی برای یکی از شهدای کربلا خوانده‌ام اما با نوحه «روله ا قاسم پاره پیکرم، روله ا مرغک بی بال و پرم» انس و قرابت دارم زیرا بسیاری از جوانان و نوجوانان ما به تأسی از قاسم بن الحسن به میدان‌های جبهه و جنگ روی آوردند و شهید می‌شدند؛ به فکر بودم که برای جوانانی که به عشق قاسم بن الحسن به جبهه می‌رفتند یک نوحه بسازم در این زمینه با آقای چنگایی طرح موضوع کردم و شعر روله ا قاسم پاره پیکرم که شعر و آهنگ آن حزن‌انگیز بود را ساخت؛ این شعر را خیلی دوست دارم زیرا تأثیر عمیقی روی من داشت.

 

 

 

 

به نظر شما یک مداح باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟

ببینید عزاداری یک اصولی دارد مداحان باید از نحوه عزاداری آگاهی داشته باشند؛ یک مداح به‌عنوان لیدر جریان عزاداری باید خودش بتواند اصول را رعایت کند، هیات نیز بر اساس اصول اولیه مداح پیش می‌رود و در واقع برنامه‌ها باید منطبق با واقعیت باشد نکته دیگر اینکه باید از مقاتلی استفاده کنند که مورد تأیید باشند. 

 

یک مداح اشعاری که دارد باید حتماً برگرفته از سخنان اهل‌بیت باشد تا بتواند اهداف مورد تعالی روح بشر را عملی کند.  در ادامه تکمیل قیام عاشورا راه مداحی و عزاداری است زیرا تکمیل‌کننده اهداف عاشورایی است، اسلام برگرفته از عمل و ایمان صالح است بنابراین اگر ایمان با عمل ناصالح باشد نه‌تنها ثواب ندارد بلکه عواقب نیز به دنبال دارد.  در راستای اصلاح جامعه باشد متن نوحه‌ها و برنامه‌هایی که هیات‌ها دارند باید حتماً مبارزه با ظلم و فساد مشخص باشد و ارائه تفسیر صحیح از اسلام را داشته باشند.

 

امربه‌معروف و نهی از منکر و تبلیغ قرآن و سیره نبوی در عزاداری‌ها باید موردتوجه مداحان قرار بگیرد.  به نظر من مداحان به‌ویژه کسانی که در ابتدای کار هستند حتماً باید خود را به زیور دانش، علم، تقوی و متون اسلامی آراسته کنند. مداحان حتماً باید نهج‌البلاغه، دعاها، قرآن و مقاتل را خوب مطالعه کرده و از مشورت بزرگان و روحانیت استفاده کنند. کتب را مطالعه کنند به‌ویژه کتاب حماسه حسینی شهید مطهری که یک مقتل است لازم است مطالعه کنند.  مداحان حتماً عامل به برنامه باشند تا نوحه‌ها تأثیرگذارتر شود، نه اینکه پشت تریبون چیزی بگوید اما پس از آن رفتارش به‌گونه دیگر باشد.

 

 

به نظر شما کدام دستگاه باید بر عملکرد مداحان نظارت کن؟

دستگاه‌های ناظر و ذی‌ربط مانند سازمان تبلیغات اسلامی، جامعه مداحان و هیات مذهبی باید نظارت‌های دقیقی داشته و در طول سال برنامه و کلاس‌هایی برگزار کنند.  همچنین اشعاری که مداح می‌سراید حتماً باید توسط چند کارشناس دینی مورد بررسی قرار بگیرد تا اشعار با واقعیت‌ها منطبق باشد، نمی‌شود که در هر صورت مداحی کرد و عمق واقعیت دینی را بیان کرد نه اینکه هر کسی نوحهٔ داشته باشد آن را بپذیریم زیرا هزاران نفر دیگر نیز نوحه را می‌شنوند و باعث تشتت در افکار و عقاید دینی می‌شود در نتیجه نقش سازمان تبلیغات و هیات‌های مذهبی باید پررنگ‌تر باشد و باید کتب را در اختیار مداحان به‌ویژه مداحان تازه‌کار قرار دهند.

 

گاهی مشاهده می‌کنیم اشعار و نوحه‌هایی که سازگار با سنت ما نیست خوانده می‌شود، نوع آهنگ و شعرها سبک هستند درصورتی که شعرها حتماً باید پرمغز باشند؛ ما اگر می‌گوییم امام حسین شهید شده باید در پایان مشخص شود امام حسین به چه دلیل شهید شد و از خانواده خود گذشت.

 

توصیه شما به مداحان چیست؟

مداحان باید مقوله نماز و امربه‌معروف و نهی از منکر را تذکر دهند؛ نکته دیگر اینکه رعایت حقوق دیگران باید مورد توجه مداحان قرار بگیرد، هیات‌ها باید به این موضوع توجه کنند؛ اینطور نیست زمانی که صدای طبل هیاتی بلندتر باشد ثوابش بیشتر است.  جاهایی مانند بیمارستان‌ها رعایت کنند یا اینکه مواقع استراحت مداح نباید ادامه‌ بدهد تا دو وسه نصف شب. یا زمان اذان هیات‌ها عزاداری را قطع کنند و نماز را به عزاداران گوشزد کنند؛ مساله دیگر موضوع حجاب است که باید در این ایام مورد توجه قرار بگیرد.  مسئله ظلم ستیزی و شعار هیهات من ذله امام حسین نیزباید از سوی مداحان گفته شود.

 

بیشتر اشعارتان با چه لحن و نوع بیانی است؟

بیشتر نوحه‌هایم لری است زیرا بار عاطفی بیشتری داشته و طبق فرمایش امام صادق مداحی اگر به زبان محلی باشد تأثیر پذیری بیشتری دارد. اما اگر جایی نیاز باشد فارسی هم می‌خوانیم.

 

آیا در نوحه خوانی الگویی داشته‌اید؟

 

در گذشته نوحه خوانی سخت بود زیرا تجهیزاتی مهیا نبود تنها ضبط و نواری بود به‌عنوان نمونه اگر آهنگران می‌خواند باید از طریق رادیو یا تلویزیون آن را گوش می‌دادیم؛ مکانی نبود که به‌صورت آکادمیک یا سنتی آموزش بدهد ما خودمان تلاش می‌کردیم با خواندن کتاب ومقتل خواندن.

 

 اما من در مداحی به دنبال سبک وسیاق خودم هستم و هیچ‌گاه الگو برداری نکرده‌ام و در استان سبک جدید که مربوط به خودم باشد را پایه گذاری کرده‌ام.

 

نظرتان در مورد گل مالی مردم لرستان روز عاشورا چیست؟

گل مالی که روز عاشورا در لرستان انجام می‌شود اوج عزاداری مردم لرستان است؛ مردمی که خود را به گل آغشته می‌کنند تمام صورت و پوشش بدنشان خاک می‌شود، وقتی شما از گل بیرون می‌آیید صحنه‌های کربلا تداعی می‌شود.  گل مالی یک سنت خوب است که باید حفظ شود پایداری عزاداری در استان به این گل مالی است.

 

یکی از پیام‌های عاشورا این است که به حقوق محیط اطراف توجه کنیم بنابراین از هیات‌های مذهبی تقاضا می‌کنم برای هیزم مورد نیازشان به نهادهایی که مسئول هستند مراجعه کنند و اجازه ندهند درختی قطع شود همچنین آسفالتی که در طول سال با قیمت گزاف انجام می‌شود از بین نبرند حتماً خاک زیادی زیر هیزم‌ها بیاندازند تا آسفالت ضربه نبیند.

 

انتهای پیام/

منبع خبر: فارس

ارسال نظر

7 + 6 =

نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود. نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.

نظرات کاربران